Vesturannar upplýsingar: Pútín ekki tilbúið að tala um enda vígjarðarinnar
Samkvæmt vesturannarsum upplýsingastofnum er Vladimir Pútín ekki tilbúið að tala alvarlega um að leggja átt kunna vígjarðina í Úkraínu og ætlar að halda átti áfram að minnsta kosti til enda vetrarins. Þrátt fyrir diplomáttískar viðræður hefur hann hafnað hugmynd um stundbundinn eldsléppaskjald, en þrjár ríki stefna að samþykktum sem ekki myndar sameiginlega friðarframkvæmd.
Helstu atriði
- Vesturannar upplýsingar meta að Pútín ætli að halda áfram björnum í Úkraínu að minnsta kosti til enda vetrarins.
- Hann hefur hafnað jafnvel hugmynd um að stöðva eldsleyfi tímabundið, en Donald Trump hefur krafist að átökum verði hætt.
- Rússland verður fyrir miklum hernaðarslossum, erfiðleikum við mönnun og efnahagsmálum.
- Upp á 40.000 til 50.000 rússlendinga á mánuði fara döð eða fá alvarlegt sár samkvæmt vesturannarsum upplýsingum.
- Ein vesturannars upplýsingastofn gerir ráð fyrir að hugmyndin um samninga fæli framsetningu allra Donbas til Rússlands og að Úkraína aldrei gangi í NATO.
- Nokkrir evrópskir embaðsmenn hafa grunað að Moskva kæri viðræðurnar í von skugga um veikari evrópskar stuðning eftir kosmurnar 2027.
- Samþykktar Ameríku, Kína og Rússlands eru ákvarðaðar fyrir 19. nóvember, en upplýsingar um staðinn eru óskýrar.
Hvers vegna þetta skiptir máli
Mat upplýsingastofnanna bendir til þess að fleiri mánuðir átti við harða átök og aukna pressun á Úkraínu, ekki nýtt friðarsamkomustak. Mismunurinn milli Pútíns, sem hefur hafnað tímabundnu eldsleppaskjaldi, og Trumps, sem vill stöðva átökin, gæti torvt áframhaldshæfðri leið til friðar. Þótt auknar rússneskar tap og efnahagsálagsv difficulties þrótt auki á Kreml, gætu þær einnig ýtt á Pútín til að halda vígunni gangandi til að styrkja stöðu sína og þrýsta á Úkraínu. Þágskilinn milli krafnanna sem lýst er í rýnisháiti og þeirra sem Pútín gæti samþykkt gerir því langt úr að ljóst er að samningur náist fljótlega.
Hvað gerðist
Samkvæmt vesturannarsum upplýsingum er Pútín ekki tilbúið að taka þátt í alvarlegum viðræðum um að slíta vígjunni. Hann hefur hafnað stundbundnu eldsleppaskjaldi og vonar að russneska herinn geti framhaldað fram á austurhluta Úkraínu. Auk þess er hann sammælst því að rakketa- og drónáatkökер á Kyiv og öðrum borgum, sem og á flötum orkusystems, myndu veikla ukrænsk gagndeild. Rússland verður samkvæmt upplýsingunum fyrir miklum hernaðarslossum, vandræðum við mönnun og efnahagsmálum, en vígjan gefur Pútín einnig tilgang og hjálpar honum að bæla innri gagnrýni. Samþykktir Ameríku, Kína og Rússlands átti að halda 19. nóvember í kjölinn. Samkvæmt flestum fyrirmælum skyldi hún fara fram á samþykktu ATEK-ráðstefnunni í Shenzhen, en önnur fréttavirðisbyggingar nefna 20. nóvember og efnaráðstefnu þar. Í Berlin var jafnframt ætlað að halda samtalum fulltrúa Ameríku, Úkraínu og Європu um næstu skref í viðræðunum.
Hvernig úkraínskar heimildir lýsa atburðinum
Úkrainskar fréttir leggja áherslu á matið um að Pútín sé ekki tilbúið að tala alvarlega og ætli að halda áfram vígunni gegnum veturinn. Jafnframt er bent á rússneskar tap, mönnunarvandræði og efnahagsóreiðu, en einnig á að vígjan hjálpi Pútín að þvo innri gagnrýni. Í úkrainsku fræðslun er einnig ljós að sérstaklega var gagnvart öllum bæjarhöndum, drónáatkökum og árásum á orkuverulega innfrastruktúra á vetrum. Á sama tíma er haft í hatti að Úkraína þarf að taka þátt í samtalum og að öryggis samkomur þurfi að vera gerðar með þátttöku Evrópu og Úkraínu. Vladimir Selenskij sagði að hann væri tilbúinn að leggja spurninguna um aðgang frá Donbas opinnlega samkvæmt ef byggð yrði upp tryggingapakki öryggis.
Hvernig erlendar heimildir lýsa atburðinum
Alþjóðlegt sjónarmið snýst fyrst og fremst um mat vesturannarsum upplýsingastofna á Pútíns ætlun og um andspænina milli hans og Þrjálýðsflokksins í umræðunum um frið. Franskur sendi í Washington, Orelien Leschevalier, lýsti Rússlandi í mjög þröngum skugga og sagði að Pútín þyrfti vígina til að styrkja leiðslu sína og frásönu. Evrópsk stjórnandi hafa einnig sagt að friður muni ekki nást fyrr en í framhaldi. Ríkisstjórn Kína og Evrópu tekur þótt gagnrýnt aðferðir Rússlands, sem hafa ekki hægt að sannreyna friðarvilja eða sýnt að fylgir leiðin að lokum með endingu daglegra árása. Aðspurningarnar snúta einnig um þátt þriðju ríkjanna í samþykktunum og hættu á að Rússland kynni sér til jevy meir en Bandaríkin og Kína.
Hvar frásögnum ber ekki saman
Upplýsingar um samþykktu Ameríku, Kína og Rússlands eru óeins um dagsetningu og staðinn. Flestir fyrirmæl greina þær 19. nóvember á samþykktu ATEK-ráðstefnunni, en sumar fréttir nefna 20. nóvember og efnaráðstefnu í Shenzhen.
Baksvið
Fullum-scale vígina í Úkraínu hefur nú staðið í næstum fimm ár. Fyrsta trípartýna samtal Úkraínu, Bandaríkjanna og Rússlands frá febrúar fór fram í Abu Dhabi 10.–11. nóvember. Þann 12. nóvember samönduðu sérfræðingar Bandaríkjanna, Steve Witkoff og Jared Kushner, Pútín í Moskva og síðan Selenskij í Dublin. Leiðtogendur ESB samþakktu 13. nóvember að stofnanir ESB og Nýjaaland, Frakkland, Bretland, Ítalía og Póll skyldu tala fyrir Evrópu í samtalum við Rússland. Bandarískir embaðsmenn spurðu hvort Úkraína myndi ganga frá Donbas ef hún fengi NATO-þjóðgang, og Selenskij sagði að hann væri tilbúinn að leggja það til alþýðafélags í samtalach gið ef samþykktar tryggingar um öryggi. Washington bað Moskva um að veita Úkraínu öryggisgarantíur að líktingu 5. grein samningsins og lagði til að landamálaviðræður yrðu fluttar til síðasta stigs samtalanna. Rússland krefst þess að herjörf NATO landa verði flutt aftur til staðsetninga frá 1997, en evrópsk leiðtogенrar afvísuðu þessar kröfur sem hámarks í því að treysta sér á nýja öryggisarkitektúr. Þekkar neitar einnig því að breyta mörkum Donetsk og Luhansk þannig að Rússland gæti haldið því að það stæði undir landsvöldum án þess að taka þekkar borgir.