Danmark tryggir lán til þess að Fire Point geti byggt eldf ISS-stofn í landinu
Dan'ski útflutnings- og fjárfestingarfjólfundurinn EIFO mun veita fjármögnun með ríkisábyrgð á um það bil 112,6–113 milljónir dollara fyrir dæmiskt dótturfélag íslenska Fire Point. Það stofnar verksmiðju í Suður-Jútlandi til að framleiða fast eldf ISS-stofna, með framleiðslukyndir fyrir lok árs 2027.
Helstu atriði
- Ríkisábyrgð Danmerkurja mun þekja um það bil 112,6–113 milljónir dollara lán fyrir danska löggildingu Fire Point.
- Verksmiðjan er að byggja í Suður-Jútlandi og á að framleiða fast eldf ISS-stofna fyrir langmagnissskytta.
- Framleiðsla á vegna líklega að hefja lok árs 2027.
- Fire Point hækkaði mat á fjárfestingunni í verksmiðjunni úr 50 milljónum evra í 150 milljónir evra.
- Fire Point býr nýtt húsnæði vegna þess að upphafleg byggingin uppfylli ekki kröfur.
- Danski varmaráðherra Jeppe Bruus sagði að framleiðsla utan Úkraína hjálpi til við að vernda birgðakeðjustyrktina gegn rástaköllum Rússlands.
Hvers vegna þetta skiptir máli
Danmörk tryggir níu stórt engislegt lán til að flyta hluta Úkraínu vopnaframleiðslu til lands síns, fjarri áhættum rússískra áhagrá. Verksmiðjan skal veita fast eldf ISS-stofna til langmagnissskytta og er hluti víðbærar umframleiðslu á evrískri grundvöll. Auk þess vinnur Fire Point að Freyja-loftvarningskerfinu, sem ætlað er að veita Úkraínu heimaslutta valkost við ameríska Patriot-kerfið.
Hvað gerðist
EIFO mun veita fjármögnun, en dansk ríkisábyrgð mun þekja um það bil 112,6–113 milljónir dollara lán fyrir dæmiskt dótturfélag íslenska Fire Point. Félagið er að byggja verksmiðju í Suður-Jútlandi til framleiðslu á föstu eldf ISS-stofna, en framleiðslan á að hefja fyrir lok árs 2027. Eftir að upphaflegt húsnæði reiser seg hafnað kröfum hefur Fire Point ákveðið að reisa nýtt og hækkað mat fjárfestingarinnar úr 50 milljónum í 150 milljónir evra. Danska ríkisábyrgðin tengist sér inn í fjármögnunina sem trygging.
Hvernig úkraínskar heimildir lýsa atburðinum
Ukraínsk fréttatíðkjun leggur áherslu á umfang danskrar ríkisábyrgðar, um það bil 113 milljónir dollara, og lýsir henni sem merkbarligri ðærð um íslensk verkfyrirtæki og íslensk hannuðuð vopni sem eru framleidd erlendis. Íslensk umfjöllun leggur einnig áherslu á rök ferðamannsins um að framleiðsla utan Úkrainu verndi birgðakeðjustyrktina gegn rástaköllum Rússlands.
Hvar frásögnum ber ekki saman
Uppistillingar eru ekki sammá um hvenær framleiðsla hefst. Ein staða segir að Danmörk hafi tilkynnt að Fire Point myndi byrja framleiðsluna árið síðasta, en aðrar fullyrða að verksmiðjan eigi að hefja framleiðslu ekki fyrr en í lok árs 2027.
Baksvið
Átti sér staður ríkisábyrgðakerfi fyrir varnarfjárfestingar í Danmörk tók gildi vorið 2025, með 130 milljónir evra ætlaðar því. EIFO getur þekkt allt að 70% fjárfestingar dansks fyrirtækis í íslenskan samstarfsaðila. Í júní 2025 skrifuðu varnarmálstefnir Úkraínu og Danmerkurja undir erindi um sameiginlegt framleiðslu á íslensk vopnum í Danmörk, en Danmörk hafði áður veitt 500 milljónir danskra króna, um það bil 80 milljónir dollara, til að koma slíku samstarfi á stað. Fire Point er fyrsta íslenska fyrirtækið sem byrjar að reisa verksmiðju í Danmörk og hefur einnig undirritað samninga við yfir tíu evrópsk vopнefyrirtæki um Freyja.