Bandaríkin framlengja vernd umríkis 100.000 Úkraínumanna á TPS-degi
Bandaríska öryggisráðuneytið (DHS) tilkynnti 19. október að ríkisborgarar Úkraínu og Súdan með Temporary Protected Status (TPS) haldi áfram að njóta verndar sinnar og vinnuleyfis í Bandaríkjunum þar til endanleg ákvörðun um framtíð forritsins liggur fyrir. Upphaflega var TPS-tímabilið fyrir Úkraína og Súdan áætlað að renna út þennan sama dag. Yfir 100.000 Úkraínumenn og fleiri en 1.790 Súdanskir ríkisborgarar voru skráðir í forritinu samkvæmt gögnum frá mars 2025.
Helstu atriði
- TPS-tímabil Úkraína og Súdan átti að renna út mánudaginn 19. október 2026.
- DHS staðfesti að vernd Úkraínumanna og Súdanskra TPS-hafa haldi gildi sínumd þar til endanleg ákvörðun er tilkynnt.
- Yfir 100.000 Úkraínumenn og fleiri en 1.790 Súdanskir ríkisborgarar voru skráðir í TPS samkvæmt gögnum frá mars 2025.
- Á síðustu 18 mánuðum hefur Trump-stjórnin afturkallað TPS fyrir ríkisborgara fleiri en 10 landa, þar á meðal Haíti, Sýrlands, Venesúela og Afganistans.
- TPS fyrir Úkraína og Súdan er eitt fárra sem enn er í gildi tæpleg tveimur árum inn í annað kjörtímabil Trump.
- Sambærileg nálgun var notuð fyrr á árinu fyrir salvadorska TPS-hafa, sem halda vernd sinni þar til ákvörðun er tilkynnt.
- DHS talaði maður sagði að tilkynningar um TPS fyrir Úkraína og Súdan yrðu birtar „þegar við á.
Hvers vegna þetta skiptir máli
Yfir 100.000 Úkraínumenn í Bandaríkjunum halda rétti sínum til að dvelja og vinna í landiðum á meðan endanleg ákvörðun er undirbúin. Ákvörðunin víkur frá stefnu Trump-stjórnarinnar sem hefur afturkallað TPS fyrir ríkisborgara fjölmargra landa og hefur gagnrýnt forritið harðlega sem de facto amnestí. Tvíþverpólitískur hópur öldungadeildarþingmanna hafði í september varað við því að lok á TPS-stöðu Úkraínumanna gæti hækkað kostnað fyrir bandaríska neytendur, þar sem þeir eru stór hluti vinnuafls í flutningum, heilbrigðisþjónustu og byggingaiðnaði. Á sama tíma er óvissan áfram til staðar fyrir innflytjendurna sjálfa, fjölskyldur þeirra og atvinnurekendur þar sem ekki liggur fyrir endanleg niðurstaða.
Hvað gerðist
Bandaríska öryggisráðuneytið (DHS) tilkynnti mánudaginn 19. október 2026 að Temporary Protected Status (TPS) fyrir ríkisborgara Úkraínu og Súdan helst í gildi þar til endanleg ákvörðun er tekin um framtíð forritsins. Tímabil TPS fyrir bægrei löndin átti upphaflega að renna út þennan dag, og því hefði verndin fallið niður án sérstakra aðrarstafanna ráðstafanna. Talsmaður ráðuneytisins sagði að tilkynningar um TPS-hafa frá Úkraínu og Súdan yrðu birtar „þegar við á" og að áfengra- og atvinnuvernd þeirra haldi gildi sínu þar til. Samkvæmt gögnum frá mars 2025 voru yfir 100.000 Úkraínumenn og fleiri en 1.790 Súdanskir ríkisborgarar skráðir í forritinu. Ákvörðunin er áþekk þeirri aðferð sem beitt var fyrr á árinu fyrir salvadorska TPS-hafa, en í júní heimiluðu Bandaríkjadómstólan Trump-stjórninni að afturkalla TPS fyrir hundruð þúsunda Haítíabúa og Sýrlendinga.
Hvernig erlendar heimildir lýsa atburðinum
Úkraínskir fjölmiðlar leggja áherslu á að ákvörðunin tryggir áframhaldandi vernd fyrir yfir 100.000 landsmenn í Bandaríkjunum á meðan endanleg niðurstaða er undirbúin. Einnig er bent á að Trump-stjórnin hefur á sama tíma afturkallað TPS fyrir ríkisborgara fjölmargra annarra landa, sem gerir stöðu Úkraína og Súdan að undantekningu. Varúðarraddir innan bandarísks stjórnmála — bægrei demókratar og repúblikanar — lögðu áherslu á atvinnuþýðingu Úkraínumanna fyrir bandaríska hagkerfið í bréfi til DHS í september. Á sama tíma sögðu yfirmenn í Póllandi og forseti Moldóvu að lönd þeirra væru tilbúin að taka á móti nýjum straumi flóttamanna efnd til alvarlegt mannúðarástand í Úkraínu í vetur.
Baksvið
Temporary Protected Status (TPS) er bandarískt forrit sem veitir einstaklingum sem þegar eru í landinu tímabundið leyfi til að dveljast og vinna í Bandaríkjunum þegar heimaland þeirra býr við vopnaða átök, náttúruhamfarir eða aðrar óvenjulegar aðstæður. Forritið hefur verið gagnrýnt harðlega af Trump-stjórninni, sem kallar það de facto amnestí sem Biden-stjórnin misnotaði og telur að það hvetji til ólöglegra innflytjenda. Á síðustu 18 mánuðum hefur stjórning afturkallað TPS fyrir ríkisborgara fleiri en 10 landa, þar á meðal Haíti, Sýrlands, Venesúela, Afganistans, Sómalíu og Jemen. Í júní 2026 heimiluðu Bandaríkjadómstólan stjórninni að enda TPS fyrir hundruð þúsunda Haítíabúa og Sýrlendinga. Yfirmenn í Póllandi og Moldóvu hafa gefið út yfirlýsingar um að lönd þeirra séu tilbúin að taka á móti nýjum flóttamannastraumi efnd alvarlegt mannúðarástand skapast í Úkraínu í vetur.