Úkraína segir Rússland nota nýjar, hraðskreiðari þotthlaupör til að skipuleggja árásir með gervigreind
Yfirmann flugherjanna varaði við því 6. október að Rússland hafi aukið hlut þotthlaupaörvirkja (e. jet drones) í árásum sínum á Úkraínu í um 40% frá því í júlí, og að sá hluti geti náð 80%. Núverandi hraði þeirra er allt að 600 km/klst. og gæti farið í 800–900 km/klst. Skammdróna-veiðidrónum í nægilegu magni er ekki á horði fyrr en í lok nóvember.
Helstu atriði
- Hlutfall þotthlaupaörvirkja í árásum Rússa hefur vaxið í um 40% frá júlí, allt að 60% á einstökum stöðvum, og gæti samkvæmt spá flugherjanna náð um 80%
- Yuriy Cherevashenko, aðstoðaryfirmaður flugherja Úkraínu, sagði 6. október að núverandi þotthlaupör geti náð 600 km/klst. og að hraðinn gæti farið í 800–900 km/klst., sem ekki hefur þó mælst enn
- Úkraína býst ekki við veiðidrónum í nægu magni fyrr en í lok nóvember; aðeins einn veiðidróni er þegar tekinn í notkun og tveir til viðbótar hafa hlotið kóðun, þar á meðal „Khyzhak“
- HUR greindi frá því að Geran-4 hafi verið uppfærð með nýjum stýrikerfum, áttavitum og nýrri sprengihöfuði, þar á meðal svokallaðri KRSN-sprengihöfuð sem hönnuð er til að skemma brýr
- Rússar hafa undanfarna daga aukið árásir á Norður- og Suðurbrúnna yfir Dníper í Kyiv
- Úkraína notar sjálfvirka vélfæra-túrnera með gervigreind til að skjóta niður þotthlaupör, þar á meðal Geran-5; að minnsta kosti 12 slíkir túrnar eru þegar í Kyiv og átta til viðbótar fyrirhuguð í Kyiv-sýslu
- 8. herdeild Úkraína tilkynnti 5. október að nýr rússneskur njósnardróni „Molniya-13“ hefði verið numinn; hann er 1,5 sinnum stærri en fyrri gerðir og hefur fjóra hreyfla
Hvers vegna þetta skiptir máli
Hlutfall þotthlaupaörvirkja í rússneskum árásum hefur ríflega tvöfaldast frá því í júlí og gæti að mati flugherjanna náð um 80%, á sama tíma og hraði þeirra fer líklega yfir 800 km/klst. Þetta setur núverandi loftvarnir Úkraínu undir aukinn þrýsting, sérstaklega á meðan afhending veiðidróna í nægilegu magni er ekki væntanleg fyrr en í lok nóvember. Á sama tíma beinast nýjar Geran-4-gerðir að brúm í Kyiv, og Rússland notar gervigreind til að skipuleggja árásir. Þetta er því ekki aðeins tæknileg breyting heldur bein árás á getu Úkraínu til að verja orku- og samgönguinnviði áður en vetrarstormar herðja á loftvarnarstörf.
Hvað gerðist
Aðstoðaryfirmaður flugherja Úkraínu, Yuriy Cherevashenko, sagði á fundi tímabundinnar rannsóknarnefndar þingsins 6. október 2026 að Rússland hafi aukið hlut þotthlaupaörvirkja í árásum sínum í um 40% frá júlí — og allt að 60% á sumum stöðvum. Flugherspáir gera ráð fyrir að hlutfallið geti náð um 80%. Núverandi þotthlaupör ná allt að 600 km/klst. og Cherevashenko sagði að hraðinn gæti í framtíðinni farið í 800–900 km/klst., þó svo háum hraða hafi ekki verið náð enn. Hann staðfesti að afhending veiðidróna í nægilegu magni sé ekki væntanleg fyrr en í lok nóvember.
HUR greindi frá því að Geran-4 hafi verið uppfærð: nýtt stýrikerfi, nýr áttaviti og ný sprengihöfuð, þ.m.t. KRSN-sprengihöfuð sem hönnuð er til að skemma brýr. Rússar hafa undanfarna daga aukið árásir á Norður- og Suðurbrúnna yfir Dníper í Kyiv. Cherevasheno sagði að Rússland virðist nú þegar nota gervigreind til að skipuleggja árásarleiðir og þekkja markmið, og að erfiðasta ástand loftvarna sé yfir Svartahafi.
Úkraína er sjálf að innleiða gervigreindarlausnir: að minnsta kosti 12 gervigreindarstýrðir 50-millimetra túrnar eru í Kyiv og átta til viðbótar fyrirhugaðar í Kyiv-sýslu, samkvæmt forsetanum og ráðgjöfum hans. Af um 20 framleiðendum veiðidróna sem flugherjarnir eru í sambandi við hafa 14 farið í prufuflugsstig, 6 hafa einhverjar niðurstöður og 3 eru taldir lofandi. Einn veiðidróni er þegar í notkun, tveir hafa hlotið kóðun, þar á meðal „Khyzhak“.
Hvernig úkraínskar heimildir lýsa atburðinum
Úkraínskar fréttaskýrslur leggja áherslu á tæknilegu hliðina: hraðaþróun rússneskra þotthlaupaörvirkja, uppfærslu Geran-4 með nýjum stýrikerfum, áttavitum og sprengihöfuðum, og nýja njósnardróna „Molniya-13“. Einnig er lögð áhersla á þann gjá sem myndast þar til veiðidrónar berast í nægu magni í lok nóvember, og á þá innlendu gervigreindar- og vélfæratækni sem svar — til dæmis sjálfvirka túrnana í Kyiv og skipun Oleksandr Dmukhovskyi yfir litlu loftvarnirnar.
Baksvið
Rússland framleiðir dróna í sérstakri efnahagssvæðinu „Alabuga“ til að draga úr háðum sínum á íranískum og kínverskum íhlutum, og hefur þegar skipt út kínverskum þotuhreyfli Geran-4 fyrir innlendan. Nýja Geran-4-er útbúin með amerískum hátækni-magneto-viðnámsskynjara sem gerir sjálfstæða leiðsögu mögulega jafnvel við trufliaðgerðir. 5. október tilkynnti 8. herdeild Úkraínu um að nýr rússneskur njósnardróni „Molniya-13“ hefði verið numinn; hann er 1,5 sinnum stærri en fyrri gerðir og hefur fjóra hreyfla. Erfiðasta loftvarnarsvæðið er yfir Svartahafi, þar sem Úkraína notar m.a. „drónamæður“ (e. drone motherships) og gervigreindar-túrnera til að verja hafnir og strandlengju.