Birt:

Kjarnagæslur 38 landa: Áhættan á kjarreakukvísl í Úkraínu mjög hár þessa vetur

Kjarnagæslur úr 38 löndum, sameinar í HERCA, WENRA og NORA, hafa gefið út skýrt ábyrgðartilkvinni vegna vaxandi hættu á kjarreakukvísl í Úkraínu. Tæknilegt ferli leiðir frá truflunum í raforkunni til tríðar kjarnagæslu, mögulegrar bræðingu í hleðslu og losunar geislavirkra efna. HERCA, WENRA og NORA koma því á hana að þjóðinn hljóti að bregðast við núverandi átrunarherju á orkugefni landsins og aukið samordningartilbýni í Evrópu.

Helstu atriði

  • Kjarnagæslur úr 38 löndum segja að hættan á kjarreakukvísl í Úkraínu sé mjög há þessa vetur.
  • HERCA, WENRA og NORA tákja saman öll ríki ESB, Bandaríkin, Bretland, Kanada og Japan.
  • Níu kjarnareaktar eru í rekstri í Úkraínu og þrír virkir kjarnaverkstofir veita um 80% raforku landsins þessa vetur.
  • Herfi hefur valdið truflunum í raforkunni og dregur úr framleiðslu á nokkrum virkum einingum kjarnaverkstofa.
  • Rússland framkvæmdi 116 beint áhaf aðra orku- og jarðolíuframleiðslu í Úkraínu á síðustu viku; heildar-tilvikum var 161.
  • Fullkomin netslíkkvið þjóðinnu myndi samferða hafa áhrif á alla níu virku kjarnareaktora.
  • HERCA, WENRA og NORA ætla að styrkja neyðarundirbúning, samordningu og stuðning við eigin eftirlitsstofnun Úkraínu.

Hvers vegna þetta skiptir máli

Stöðugt rafstrúmur er nauðsynlegt til að halda kjarnahleðslu köldu og koma í veg fyrir að hleðslan brúi. Ef kjarnareaktar verða fyrir truflunum í kælingu getur orðið umfangsmikil losun geislavirkra efna, með áhrifum á íbúa og umhverfi bæði í Úkraínu og öðrum löndum. Auk þess veita þríur virkar kjarnaverkstofir um 80% raforku landsins í vetrar, svo óreiða í rafkerfinu hefur jafnvel áhrif á orkuekna og öryggi kjarnareaktora.

Hvað gerðist

HERCA, WENRA og NORA, sem tákna saman kjarnagæslur úr 38 löndum, lýstu yfir að hættan á kjarreakukvísl í Úkraínu væri óeins mjög há þessa vetur. Tilefnið er truflanir á raforkuvegum sem þegar hefur dregið úr framleiðslu á nokkrum virkum einingum kjarnaverkstofa. Á sama tíma framkvæmdi Rússland 116 beint áhaf á orku- og jarðolíuframleiðslu í landinu á síðustu viku. Samkvæmt yfirliti hefur Zaporizhzhia kjarnaverkstöðin 27 sinnum misst ytra rafmagn frá upphafi fullskalaþróunarinnar og notið neyðardíselframleða. Frá lokum mars hefur hún verið tengd við eina ytri rafmagnslínu. Þótt hún sé undir rússneskri stjórn og framleiði ekki raforku þarf hún ytra rafmagn til að kæla kjarnahleðsluna. Algengustu mögulegu neyðarscenarið samkvæmt yfirliti er fullkomin netslíkkvið þjóðinnar, sem myndi hafa áhrif á alla níu virku kjarnareaktora í landinu.

Hvernig úkraínskar heimildir lýsa atburðinum

Úkraínskir fjölmiðlar leggja áherslu á óörugga stöðu kjarnanleiða, veikleika þjóðarorkukerfisins og áhrif á raforkuflutning og almenningaröryggi. Þeir tengja einnig kvikaðingu beint við áframhaldandi rússneskar átrunir á orku- og jarðolíuframleiðsluna og koma ályktunum um að hætta felst í þeim. Sérstaklega er bent á endurteknar rafmagnsþegarir á Zaporizhzhia kjarnaverkstöð og áreiðan að þar ræðst nú af einni rafmagnslínu.

Hvernig erlendar heimildir lýsa atburðinum

Millistarða umfjöllun leggur áherslu á sameiginlega aðvörkun 38 landa og á hættu fyrir kjarnagæslu yfir veturinn. Framkvæmdin er sýnd sem tæknilegur keðja: truflanir í rafmagni, skerping kælingar kjarnahleðslu, möguleg bræðing og losun geislavirkra efna. Aðalatriðið er að koma í veg fyrir landsv-wide rafmagnsleysi sem myndi ná til allra níu reaktora, en einnig verður lagt út mikilvægi evrópskrar neyðarundirbúningar og samordningar milli landa.

Hvar frásögnum ber ekki saman

Rússland og Úkraína gera hvort um sig á færi því að skjota á Zaporizhzhia kjarnaverkstöð og skemma rafmagnslínurnar sem veita henni orku. Þessir gagnrýniendur hafa ekki sameiginlega fullyrðingu um ábyrgðina.

Baksvið

Úkraínna hefur fjórar kjarnaverkstofir, þar af þrír í rekstri, sem veita um 80% raforku landsins þessa vetur. Zaporizhzhia kjarnaverkstöðin er stærsti kjarnaverkstöð í Evrópu, hefur verið undir rússneskri stjórn síðan mars 2022 og framleiðir ekki raforku. Samtök HERCA, WENRA og NORA tákna saman 38 lönd, þar á meðal öll ríki ESB, Bandaríkin, Bretland, Kanada og Japan. Við Chernobylkafl í 1986 dreifst jód-131, ses-134 og ses-137 yfir Úkraínu, Hvít-Rússland, Rússland, norður- og miðstöð Evrópu.