Setja 15 ára fangelsi yfir melitópolska blaðakonuna Irínu Levtjenko fyrir njósnir
Alþýðleg dómstóll í hernumdu Zaporizja-héraði í Rússlandi dæmdi Irínu Levtjenko, 65 ára blöðukonu frá Melitópol, til 15 ára fangelsisdóms fyrir njósnir samkvæmt 276. grein rússnesks hegningarlaga. Levtjenko, sem verið hefur í rússneskum haldi í rúm þrjú ár, var handtekin ásamt eiginmanni sínum árið 2023; eiginmaðurinn var látinn laus árið 2024.
Helstu atriði
- Alþýðlegur Zaporizja-héraðsdómstóll dæmdi 4. september 2026 Irínu Levtjenko til 15 ára fangelsisdóms fyrir njósnir
- Dæmd var taka til 276. greinar rússnesks hegningarlaga — varðveisla og miðlun upplýsinga gegn rússneskum vopnuðum styrkjum
- Levtjenko var handtekin ásamt eiginmanni sínum Oleksandr 6. maí 2023 í hernumda Melitópol; hann var látinn laus í ágúst 2024
- Levtjenko hefur verið í haldi í rúm þrjú ár, og hefur verið flutt á milli fangelsa í Melitópol, Donetsk, Simferopol og Krasnodar
- Hún starfaði sem blaðakona frá 1981, lengi hjá héraðsblaðinu "Nýji dagur" í Melitópol, og var komin á eftirlaun þegar hún var handtekin
- Úkraína á í sérstökum viðræðum við Rússland um lausn 28 úkraínskra blaðamanna úr haldi, þar á meðal Levtjenko
Hvers vegna þetta skiptir máli
Dómi-og hald í þremur og hálfu ár á 65 ára gömlum blaðakonu, sem dæmd er til 15 ára fangelsisdóms af dómstóli í hernumdu landsvæði, undirstrikar hvernig Rússland beitir njósnalöggjöf gegn úkraínskum borgurum og fjölmiðlafólki. Levtjenko er hluti af tilteknum viðræðum Úkraínu og Rússlands um lausn 28 úkraínskra blaðamanna, og úkraínskir embættismenn segja heilsu hennar verulega hrakaða og aðgang hennar að lyfjum og fjölskyldu nær engann.
Hvað gerðist
Alþýðlegur Zaporizja-héraðsdómstóll í Rússlandi dæmdi Irínu Levtjenko, 65 ára blöðukonu frá Melitópol, til 15 ára fangelsisdóms fyrir njósnir 4. september 2026. Hún var dæmd samkvá líf 276. grein rússnesks hegningarlaga, sem tekur til söfnunar og miðlunar upplýsinga sem hægt er að nota gegn rússneskum vopnuðum styrkjum. Samkvæmt dómstólnum hafði Levtjenko haft samband við íbúa á yfirráðasvæði Úkraínu í gegnum Telegram og samþykkt að miðla upplýsingum um staðsetningar stjórnsýslubygginga, starfsmenn hernámsstjórnarinnar og ferðir herliðs, tækni og vopna í Zaporizja-héraði. Sömuleiðis hélt dómstóllinn því fram að í febrúar 2023 hefði hún miðlað upplýsingum um rússnesk ríkisráðuneyti og stofnanir, þar á meðal öryggisráðuneyti, með heimilisföngum og starfsmannalistum. Levtjenko var handtekin ásamt eiginmanni sínum Oleksandr af rússneskum herliðum 6. maí 2023 í hernumda Melitópol; hann var látinn laus í ágúst 2024. Eftir handtökuna var hún fyrst haldin í Melitópol, síðan flutt á fangelsi í Donetsk, í Simferopol í hernumda Krímskaga og í Krasnodar í Rússlandi, áður en hún var flutt aftur til Donetsk. Levtjenko hefur verið blaðakona síðan 1981, lengst af hjá héraðsblaðinu "Nýji dagur" í Melitópol, og var komin á eftirlaun þegar hún var handtekin. Hún er á lista yfirins stofnunar um fjölmiðlafrelsi yfir borgaralega blaðamenn í rússnesku haldi.
Hvernig úkraínskar heimildir lýsa atburðinum
Úkraínskir fjölmiðlar nota samræmd orðalag eins og "alþýðlegur dómstóll", "njarðvaka" og "gísl" um málsmeðferðina og haldið. Fréttir beina sjónum að því að Levtjenko var úkraínskur ríkisborgari sem ekki afsalaði ríkisfangi sínu og að ákæurnar fyrir njósnir eru settar fram sem falskar. Úkraínskir fjölmiðlar tengja málið víðara við sérstakar viðræður Úkraínu og Rússlands um lausn 28 úkraínskra blaðamanna og stofnanaviðbrögð, eins og lista yfirins stofnunar um fjölmiðlafrelsi og þingnefndar til aðrannsaka glæpi Rússa gegn fjölmiðlum.
Hvar frásögnum ber ekki saman
Heimildir eru ekki sammála um nákvæman dag handtökunnar: nokkrar geta 6. maí 2023, en aðrar orða það lausleglega sem "snemma í maí 2023". Einnig eru þær ólíkar í lýsingu á starfsævi Levtjenko hjá blaðinu "Nýji dagur" — sumar segja "yfir 40 ár", önnur "41 ár".
Baksvið
Irína Levtjenko starfaði sem blaðakona frá 1981, lengst af hjá héraðsblaðinu "Nýji dagur" í Melitópol, og var komin á eftirlaun þegar hún var handtekin. Hún og eiginmaður hennar Oleksandr voru handteknir af rússneskum herliðum 6. maí 2023 í hernumdu Melitópol; hann var látinn laus í ágúst 2024. Levtjenko hefur verið flutt á milli fangelsa í Melitópol, Donetsk, Simferopol í Krímskaga og Krasnodar í Rússlandi, áður en hún var flutt aftur til Donetsk. Samkvæmt systur hennar, Olenú Rúdenkó, er hún í um þriggja og fjögurra fermetra klefa með þremur öðrum konum. Stofnunin um fjölmiðlafrelsi hefur hana á lista yfir borgaralega blaðamenn í rússnesku haldi, og þingmaðurinn Jaroslav Júrtjísín hefur lýst heilsufari hennar og aðstæðum opinberlega.