Þýskland kennir Rússlandi um drónaárás í Leipzig og grípur til diplomatískra ráðstafana
Þýskaland skellti á Rússland ábyrgð fyrir drónaárás við Leipzig/Halle-flugvöllinn 4. ágúst þar sem sprengihlaðinn dróni fannst nærri flutningaflugvél ukrainsks Antonov-félags. Innanríkisráðherra Alexander Dobrindt sagði ályktunina byggja á upplýsingum og að aðferðirnar samræmdust þekktum mynstrum rússneskra blendingsaðgerða í Evrópu. Utanríkisráðherra Johann Wadephul tilkynnti lokun rússneska ræðismannsstofunnar í Bonn frá 18. september, riftun samnings um „Russian House" í Berlín, nýjar ESB-viðurlagatillögur og hert landamæraeftirlit.
Helstu atriði
- 4. ágúst: sprengihlaðinn dróni fannst nærri ukrainskri Antonov-flutningaflugvél á Leipzig/Halle-flugvelli
- Droninn rak á væng flugvélarinnar en sprakk ekki
- 1. september: innanríkisráðherra Alexander Dobrindt skellti formlega á Rússland ábyrgðina
- Wadephul tilkynnti lokun rússnesku ræðismannsstofunnar í Bonn frá 18. september og riftun samnings um „Russian House" í Berlín
- Þýskland hyggst leggja til nýjar ESB-viðurlautskráningar og herða landamæraeftirlit með ríkisborgurum Rússlands
- ESB kallaði rússneska sendiherran á teppið; Kaja Kallas sagði árásina bera einkenni ríkisstyrkðs hryðjuverks
Hvers vegna þetta skiptir máli
Þetta er sjaldgæft tilvik þar sem Þýskland kennir rússneska ríkinu opinberlega um blendingsárás á eigin yfirráðasvæði. Svarið felur í sér handfastar ráðstafanir — lokun ræðismannsstofu, riftun samnings um „Russian House" — og frumvarp að nýjum ESB-viðurlautalistum. Árásin beindist að ukrainskri herflutningaflugvél á flugvelli sem er lykilflutningahöfn fyrir vestrænan hernaðaraðstoð til Úkraínu, sem kallar á spurningar um öryggi leiða fyrir vopnasendingar. Að Kaja Kallas lýsi árásinni sem hryðjuverki ríkis rekur viðbrögð ESB inn í víðara evrópskt samhald um rússneskar blendingsaðgerðir.
Hvað gerðist
Aðfaranótt 4. ágúst varð sprengihlaðinn dróni uppgötvaður nærri ukrainskri Antonov-flutningaflugvél á Leipzig/Halle-flugvelli í Þýskalandi, sem notuð er til herflutninga fyrir Bundeswehr, NATO og ukrainskar flugvélar. Droninn rak á væng flugvélarinnar en sprakk ekki; engin slys urðu á fólki og ukrainsk flugvél varð ekki fyrir skemmdum að sögn úkraínska utanríkisráðuneytisins. Flugvallarstarfsemi var stöðvuð um nóttina, og a.m.k. eitt flutningaflugvél sem náði ekki að lenda rakst á annan hlut í nokkur hundruð metra hæð.
Á blaðamannafundi 1. september tilkynnti innanríkisráðherra Alexander Dobrindt að Rússland bæri ábyrgð á atburðinum, byggt á upplýsingum og greiningu á öðrum blendingsaðgerðum í Evrópu. Hann sagði að aðferðirnar í Leipzig samræmdust þekktum mynstrum rússneskra aðgerða og að gerendur væru „lægri-stigs umboðsmenn" sem starfað í þágu rússneskra ríkisstofnana. Sama dag kynnti utanríkisráðherra Johann Wadephul gagnráðstafanir: rússneska ræðismannsstofan í Bonn verður lokuð frá 18. september, samningur um „Russian House" í Berlín verður riftur, Þýskaland mun leggja til nýjar ESB-viðurlautaskráningar, landamæraeftirlit með ríkisborgurum Rússlands verður hert og þrýstingur á rússneska „skuggaflota" aukinn. Rússneski sendiherrann var kallaður á teppið í þýska utanríkisráðuneytinu meðan á blaðamannafundinum stóð.
ESB kallaði rússneska sendiherra á teppið í kjölfarið og nokkur önnur ESB-ríki gerðu slíkt hið sama. Kaja Kallas, æðsti fulltrúi ESB í utanríkismálum, sagði árásina bera öll einkenni ríkisstyrkðs hryðjuverks og ESB undirbúi um 1.600 nýjar færslur á svartlista tengdum rússneska hergagna-iðnaðinum. Sendiherrar ESB-ríkja áttu að ræða árásina á óformlegum fundi í Írlandi 2. september.
Kreml-talsmaður Dmitry Peskov hafnaði ásökunum Þýskalands um kvöldið 1. september og sagði engar sannanir hafa verið lagðar fram. Rússlandsforseti Vladimir Pútín sagði á Shanghai-samvinnustofnunarfundinum í Bisjkek að Þýskaland kenni Rússlandi um atburðinn vegna innanlandspólitískra erfiðleika kanslara og skorts á trausti þegna.
Hvernig úkraínskar heimildir lýsa atburðinum
Úkraínskir fjölmiðlar sem fjölluðu um málið — ЛІГА.net, LB.ua, Радіо Свобода, hromadske og Європейська правда — leggja áherslu á að Þýskland hafi endanlega skellt á Rússland ábyrgð. Fréttaskýringarnar beina sjónum að viðbrögðum Rússlands: Pútín fullyrðingu um pólitískar hvatir Þýskalands á SCO-fundinum og Peskov höfnun ásakana. Einnig er bent á hvernig árásin varpar ljósi á öryggisþýðingu Leipzig/Halle sem flutningahöfn fyrir vestræna heraðstoð til Úkraínu, og á samhenginu við rússneskar blendingsaðgerðir gegn innviðum og hergagnaiðnaði sem tengist stuðningi við Úkraínu. Úkraínska starfsstofnunin gegn upplýsingum (Center for Countering Disinformation) hefur lýst „Russian House" í Berlín sem vettvangi rússneskrar sögunnar í erlendum löndum undir feluliði menningarlegra samskipta.
Hvar frásögnum ber ekki saman
Ágreiningur snýr að eðli farms um borð í ukrainsku An-124 vélinni: WDR, NDR og Süddeutsche Zeitung vísuðu til trúnaðarskýrslu lögreglu um að vélin hafi verið að flytja skotfæri sem nýlega var afhent frá Frakklandi til Leipzig, en þýsk yfirvöld sögðu opinberlega að engin skotfæri hafi verið um borð.
Baksvið
Leipzig/Halle-flugvöllur er notaður af Bundeswehr, NATO og ukrainskum Antonov-flugvélum fyrir herflutninga í tengslum við stuðning við Úkraínu. Aðfaranótt þess að dróninn fannst var starfsemi flugvallarins stöðvuð, og a.m.k. ein flutningaflugvél sem náði ekki að lenda rakst á annan hlut í nokkur hundruð metra hæð yfir flugvellinum. Úkraínska utanríkisráðuneytið sagði að engin slys yrðu á fólki og að ukrainskar flugvélar hefðu ekki orðið fyrir skemmdum.